دارد . 4 و 7 : شكل سوم است و نتيجه زير را دارد : « فكلّما كان العدد زوجا ، فهو منقسم بمتساويين » ، كه ملازمه بين عينين هست . 4 و 8 : شكل چهارم را تشكيل مىدهد ، ولى عقيم است به علت عدم تكرار اوسط . صور منتج و صور عقيم به‌طور كامل بيان شد و اين‌كه ملازمه ميان عينين و دو نقيض در چه جاهايى است نيز ، بيان شد . مرحلهء سوم . اگر مايل بوديد هركدام از هشت صورت منتج را گرفته و نتيجهء آن را كه يك متّصله است با حفظ قانون تحويل متّصله به منفصله به يك منفصلهء به يك منفصلهء مانعة الجمع يا مانعة الخلّو متحوّل سازيد . مثال دوّم . از دو منفصله مانعة الجمع : « هذا الشىء امّا ان يكون شجرا ، و امّا ان يكون حيوانا » ؛ « هذا الشىء امّا ان يكون شجرا ، و امّا ان يكون حجرا » . مرحلهء اول از نتيجه‌گيرى ، تحويل منفصلات به متّصلات است . منفصلهء اول به دو متصلهء زير متحوّل مىشود : 1 . « اذا كان الشىء شجرا ، فهو ليس به حيوان » ؛ 2 . « اذا كان الشىء حيوانا ، فهو ليس به حيوان » ؛ منفصلهء دوم نيز به دو متّصلهء زير متحوّل مىشود : 3 . « اذا كان الشىء شجرا ، فهو ليس بحجر » ؛ 4 . « اذا كان الشىء حجرا ، فهو ليس بشجر » . مرحلهء دوم . اقترانات و تشكيل قياس از متّصلات كه چهار قياس است : 1 و 3 : شكل سوم را تشكيل داده‌اند كه منتج نتيجهء زير است : « فاذا كان الشىء حيوانا ، فهو ليس بحجر » ، يا بالعكس . 1 و 4 : شكل چهارم است ولى منتج نيست ، چون اولا اوسط تكرار نشده است و ثانيا اختلاف در دو مقدمه نيست . 2 و 3 : شكل اوّل را تشكيل مىدهند ، ولى عقيم است چون اوسط تكرار نشده است .